SanNghiep.comSản Nghiệp
Gói thông tin khẩn cho người thân

Đi làm xa, đi nước ngoài dài ngày: gói thông tin tài sản để lại cho người ở nhà

Trước khi đi làm xa hay ra nước ngoài nhiều tháng: ghi lại tài sản, khoản định kỳ, giấy tờ và việc người ở nhà được làm thay, để không phải gọi về hỏi từng việc.

Young Vietnamese man packing a suitcase in a rural house in Nghe An, his father sitting nearby on a wooden bench, both seen from behind, afternoon light through doorway

Đi làm ở tỉnh xa, đi lao động hay học tập ở nước ngoài vài tháng đến vài năm, bạn để lại ở nhà nhiều thứ hơn mình tưởng: căn phòng thuê hay căn nhà đang trả góp, chiếc xe máy, tài khoản ngân hàng, khoản cho mượn, hợp đồng bảo hiểm, thư từ gửi về địa chỉ cũ. Người ở nhà, thường là bố mẹ, vợ chồng hay anh chị em, sẽ phải lo hộ những việc đó. Nếu không có gói thông tin để lại, mỗi việc nhỏ đều thành một cuộc gọi đường dài, lệch múi giờ, có lúc không liên lạc được.

Bài này giúp bạn chuẩn bị phần tài sản và giấy tờ trước khi đi: những gì cần ghi, việc nào người ở nhà làm thay được, việc nào cần giấy tờ uỷ quyền hợp lệ, cách gửi tiền về và ghi chép cho minh bạch. Chuyện uỷ quyền chi tiết, cách lập giấy uỷ quyền, có thể tìm hiểu thêm ở trang chuyên như uynhiem.com; ở đây chỉ nói phần chuẩn bị trong nhà.

Đi xa khác gì gặp chuyện bất ngờ

Gói thông tin khẩn thường được làm cho tình huống bất ngờ: ốm nặng, tai nạn. Đi xa dài ngày thì ngược lại, bạn biết trước ngày đi, còn tỉnh táo, còn liên lạc được. Đây là lợi thế lớn: bạn có thời gian sắp xếp, có thể tự đi làm thủ tục, có thể ngồi giải thích từng việc cho người ở nhà thay vì chỉ để lại một tờ giấy.

Nhưng đi xa cũng có cái khó riêng. Bạn liên lạc được nhưng không có mặt; nhiều việc cần chính chủ ký tên, xuất trình giấy tờ hay nhận mã xác thực về số điện thoại trong nước. Nếu ra nước ngoài, số điện thoại Việt Nam có thể không nhận được tin nhắn, ứng dụng ngân hàng có thể đòi xác thực lại khi đổi thiết bị hay đổi vùng. Những chuyện này nên kiểm trước khi đi chứ đừng để đến lúc cần chuyển tiền mới phát hiện.

Một điểm khác: đi xa dài ngày thì xác suất có chuyện bất ngờ trong thời gian đó cũng cao hơn, cả với bạn lẫn với người ở nhà. Vì vậy gói chuẩn bị cho chuyến đi nên đồng thời là gói thông tin khẩn đầy đủ, để nếu chính bạn gặp nạn ở nơi xa, người ở nhà vẫn biết phải làm gì.

Việc nào người ở nhà làm được, việc nào cần chuẩn bị thêm

Bảng dưới phân loại các việc thường gặp theo mức độ người ở nhà làm thay được. Đây là nguyên lý chung; quy định cụ thể của từng ngân hàng, cơ quan nên hỏi trước khi đi.

ViệcNgười ở nhà làm được khôngCần chuẩn bị gì trước
Trả tiền điện nước, internet, học phí cho conĐược, chỉ cần có tiền và biết mã khách hàngGhi mã khách hàng, ngày đến hạn; để sẵn tiền hoặc chuyển về định kỳ
Thu tiền cho thuê phòng, nhận tiền người khác trả nợĐược nếu người thuê, người nợ chuyển vào tài khoản của người ở nhàBáo người thuê, người nợ từ nay chuyển cho ai; ghi lại
Rút tiền, chuyển tiền từ tài khoản đứng tên bạnThường không, nếu không có uỷ quyền hợp lệHỏi ngân hàng về uỷ quyền; hoặc chuyển trước một khoản sang tài khoản của người ở nhà
Ký hợp đồng, bán, cho thuê tài sản đứng tên bạnKhông, nếu không có uỷ quyền đúng hình thứcTìm hiểu uỷ quyền cho từng việc cụ thể trước khi đi
Nhận thư bảo đảm, giấy mời của cơ quanThường được nhận hộ, nhưng làm thủ tục thay thì tuỳ việcDặn người ở nhà chụp gửi ngay mọi thư từ chính thức
Đăng kiểm, bảo dưỡng xe, gia hạn bảo hiểm xeThường được, cần giấy tờ xeĐể bản gốc hoặc dặn chỗ để; ghi hạn đăng kiểm, hạn bảo hiểm

Hai dòng giữa của bảng là chỗ nhiều người vướng nhất. Người ở nhà không thể dùng mật khẩu, mã xác thực của bạn để thao tác thay; ngoài rủi ro bị khoá tài khoản, việc đó còn có thể vi phạm điều khoản dịch vụ. Cách đúng là uỷ quyền hợp lệ hoặc chuẩn bị sẵn tiền ở tài khoản của chính người ở nhà.

Chuẩn bị trong hai tuần trước ngày đi

Hai tuần là khoảng thời gian vừa đủ để làm xong phần lớn việc mà không vội. Thứ tự dưới đây đi từ việc cần nhiều thời gian nhất.

  1. Liệt kê mọi việc có thể phải làm trong thời gian vắng: khoản định kỳ, hạn hợp đồng, kỳ đăng kiểm, kỳ gia hạn bảo hiểm, việc với người thuê nhà. Đánh dấu việc nào cần chính chủ.
  2. Với việc cần chính chủ, quyết định làm trước khi đi, chuyển sang trích tự động, hay tìm hiểu uỷ quyền. Việc uỷ quyền cần thời gian đi công chứng hoặc chứng thực nên làm sớm.
  3. Kiểm ứng dụng ngân hàng: có dùng được ở nơi sắp đến không, nhận mã xác thực bằng cách nào khi ở xa. Hỏi ngân hàng qua kênh chính thức nếu không chắc.
  4. Gom giấy tờ về một cặp, chụp bản sao. Mang theo những gì cần dùng ở nơi đến; để lại ở nhà những gì người ở nhà có thể cần.
  5. Viết gói thông tin: bản kê tài sản, danh bạ, khoản định kỳ, khoản nợ và cho vay, thư hướng dẫn.
  6. Ngồi với người ở nhà ít nhất một buổi, đi qua từng việc, để họ hỏi lại chỗ chưa rõ.
  7. Thống nhất cách gửi tiền về, cách ghi chép chi tiêu, và lịch gọi điện cố định.

Nếu đi lao động nước ngoài qua doanh nghiệp, nên tìm hiểu kỹ hợp đồng và doanh nghiệp đưa đi trước, phần đó nằm ngoài phạm vi bài này. Ở đây chỉ nói chuyện chuẩn bị tài sản và giấy tờ ở nhà.

Gửi tiền về nhà: minh bạch từ đầu

Thống nhất mục đích từng khoản. Tiền gửi về để trả nợ, để xây nhà, để bố mẹ chi tiêu hay để tiết kiệm? Ghi rõ ngay từ đầu. Nhiều mâu thuẫn trong gia đình người đi làm xa bắt đầu từ chuyện người gửi nghĩ tiền để dành, người nhận nghĩ tiền để tiêu.

Ghi sổ ở cả hai đầu. Người gửi giữ lịch sử chuyển khoản; người nhận ghi đã dùng vào việc gì. Mỗi vài tháng hai bên đối chiếu một lần, nhẹ nhàng, không phải kiểm tra mà để cùng biết tiền đang ở đâu.

Tách tiền chung và tiền riêng. Nếu gửi tiền về để mua đất, xây nhà, cần nghĩ trước chuyện đứng tên và ghi nhận đóng góp, nhất là khi tài sản đứng tên người khác như bố mẹ hay anh chị em. Chuyện này nên bàn thẳng trước, ghi thành giấy thoả thuận nội bộ, và nhờ luật sư soát nếu khoản tiền lớn.

Không gửi tiền qua kênh không rõ. Dùng kênh chuyển tiền chính thức. Kênh không chính thức có thể rẻ hơn nhưng rủi ro mất tiền và rủi ro pháp lý cao.

Giữ một khoản dự phòng ở nhà. Để người ở nhà một khoản nhỏ đủ lo việc gấp một hai tháng, tránh tình huống cần tiền ngay mà bạn đang ở nơi lệch múi giờ, chưa chuyển kịp.

Nhà để trống, xe để lại: dặn gì cho khỏi xuống cấp

Người sống riêng đi xa thường để lại căn nhà hoặc căn phòng trống nhiều tháng. Tài sản bỏ không lâu ngày dễ hỏng và dễ bị nhòm ngó. Những việc dưới đây nên giao rõ cho một người ở gần.

  • Điện, nước, ga. Ngắt cầu dao những thiết bị không cần, khoá van nước tổng nếu không ai ở, tháo bình ga hoặc khoá van. Ghi lại để người trông nhà biết bật lại thế nào.
  • Ghé nhà định kỳ. Nhờ người ở gần ghé mỗi tuần hoặc hai tuần: mở cửa cho thoáng, kiểm dột, kiểm ống nước, lấy thư. Nhà có dấu hiệu có người qua lại cũng ít bị kẻ trộm để ý hơn.
  • Mùa mưa bão. Nếu chuyến đi kéo qua mùa mưa bão, dặn người trông nhà kê cao đồ điện, giấy tờ ở tầng trệt, kiểm mái tôn trước mùa.
  • Xe máy, ô tô. Xe để lâu không chạy dễ hỏng ắc quy, lốp. Có thể nhờ người thân nổ máy định kỳ, hoặc cân nhắc gửi bãi, cho người nhà dùng. Ghi hạn đăng kiểm, hạn bảo hiểm bắt buộc.
  • Đồ có giá trị. Vàng, tiền mặt, giấy tờ gốc không nên để trong nhà trống nhiều tháng; gửi người thân tin cậy hoặc thuê két, ghi lại nơi gửi trong gói thông tin.

Ghi những việc này thành một tờ riêng cho người trông nhà, tách khỏi phần tài sản. Người trông nhà không cần biết bạn có bao nhiêu tiền, chỉ cần biết giữ nhà thế nào.

Nếu chính bạn gặp chuyện ở nơi xa

Đây là tình huống ít ai muốn nghĩ đến, nhưng nên chuẩn bị. Bạn có thể ốm nặng, gặp tai nạn ở nơi làm việc, mất giấy tờ ở nước ngoài. Khi đó người ở nhà cần biết: liên hệ ai ở nơi bạn đang ở, như chủ sử dụng lao động, doanh nghiệp đưa đi, người bạn cùng phòng, cơ quan đại diện Việt Nam nếu ở nước ngoài.

Gói thông tin để lại ở nhà nên có địa chỉ nơi bạn ở và làm việc, tên và cách liên lạc người quản lý trực tiếp, bản chụp hộ chiếu, thị thực, hợp đồng lao động hay giấy nhập học. Ngược lại, bạn mang theo một tấm thẻ ghi người cần báo ở Việt Nam, để người ở nơi xa biết báo cho ai.

Bảo hiểm cũng là phần nên kiểm: bảo hiểm sức khoẻ ở nơi đến có những gì, bảo hiểm ở Việt Nam có còn hiệu lực khi bạn ở nước ngoài không, giấy tờ để đâu. Ghi lại để người ở nhà biết khi cần liên hệ.

Thống nhất một nhịp liên lạc cố định, ví dụ mỗi chủ nhật một cuộc gọi. Nếu quá một khoảng thời gian thống nhất mà không liên lạc được, người ở nhà biết phải bắt đầu hỏi ai, theo thứ tự nào, thay vì hoảng loạn gọi khắp nơi.

Khi trở về: nhận lại việc nhà cho gọn

Chuyến đi dài kết thúc, việc nên làm là ngồi lại với người ở nhà để nhận lại những việc đã nhờ. Đối chiếu sổ tiền gửi về và tiền đã chi, cảm ơn và ghi nhận công sức của người đã lo hộ. Nhiều gia đình bỏ qua bước này vì ngại, rồi những khoản chưa rõ thành chuyện khó nói về sau.

Thu lại những giấy tờ đã để lại, kiểm xem có thư từ, giấy mời nào chưa xử lý. Nếu đã làm giấy uỷ quyền có thời hạn dài, cân nhắc chấm dứt uỷ quyền khi không còn cần, theo thủ tục phù hợp.

Cuối cùng, cập nhật gói thông tin khẩn của gia đình với những gì đã thay đổi trong thời gian đi: tài sản mới mua, khoản vay mới, người liên hệ mới. Chuyến đi xa thường làm thay đổi nhiều thứ, và đây là lúc tốt để gói thông tin được làm mới hoàn toàn.

Câu hỏi thường gặp

Trước khi đi nước ngoài có bắt buộc phải làm giấy uỷ quyền không?

Không bắt buộc, nhưng nên cân nhắc nếu có những việc cần chính chủ trong thời gian vắng như bán, cho thuê tài sản, làm việc với ngân hàng. Việc nào làm trước khi đi được thì làm luôn; việc nào không thì tìm hiểu uỷ quyền cho từng việc cụ thể.

Bố mẹ ở nhà có được dùng mật khẩu ngân hàng của con để chuyển tiền thay không?

Không nên. Việc dùng mật khẩu, mã xác thực của người khác có thể vi phạm điều khoản dịch vụ và gây rủi ro khi có tranh chấp. Cách an toàn là chuyển trước tiền sang tài khoản của bố mẹ hoặc làm uỷ quyền hợp lệ với ngân hàng.

Gửi tiền về nhờ bố mẹ đứng tên mua đất thì cần lưu ý gì?

Nên bàn thẳng với cả nhà về việc ai đứng tên, phần đóng góp của ai, và ghi thành giấy thoả thuận nội bộ, có chứng từ chuyển tiền kèm theo. Khoản lớn nên nhờ luật sư soát. Rõ ràng từ đầu giúp tránh mâu thuẫn giữa anh chị em sau này.

Ở nước ngoài có nhận được mã xác thực ngân hàng không?

Tuỳ ngân hàng và cách xác thực đang dùng. Một số cách phụ thuộc tin nhắn về số điện thoại trong nước, một số dùng xác thực trên ứng dụng. Nên hỏi ngân hàng qua kênh chính thức và thử trước khi đi để không bị gián đoạn.

Có nên để bản gốc giấy tờ nhà đất ở nhà khi đi xa không?

Thường nên để ở nhà, cất cẩn thận, và mang theo bản chụp. Mang bản gốc đi xa dễ thất lạc. Người ở nhà biết chỗ để nhưng không tự ý dùng bản gốc cho việc gì nếu không có sự đồng ý và giấy tờ hợp lệ của bạn.

Người ở nhà có cần ghi chép chi tiêu tiền con gửi về không?

Nên ghi, ở mức đơn giản: ngày, việc, số tiền. Mục đích không phải kiểm tra mà để cả hai bên cùng biết tiền đã dùng vào đâu, tránh hiểu lầm. Ghi chép đều đặn cũng giúp gia đình dễ lập kế hoạch cho các khoản lớn như xây nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138