SanNghiep.comSản Nghiệp
Vợ chồng và tài sản chung, riêng

Bố mẹ cho tiền mua nhà sau cưới: cho riêng con hay cho cả hai, ghi giấy thế nào

Bố mẹ hai bên góp tiền cho vợ chồng trẻ mua nhà: cho riêng hay cho chung, giấy tặng cho ghi gì, chuyển khoản thế nào, nói chuyện sao cho êm cả hai nhà.

Elderly Vietnamese parents and their married son sitting at a low tea table in a Nam Dinh village house, envelope resting on the table, faces in soft shadow, warm evening lamp

Khi bố mẹ cho tiền để vợ chồng con mua nhà, câu hỏi quan trọng nhất là cho ai: cho riêng con mình, hay cho cả hai vợ chồng. Luật Hôn nhân và gia đình 2014 coi tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân là tài sản riêng, tài sản được tặng cho chung là tài sản chung. Vấn đề là trong đa số gia đình Việt, tiền được đưa bằng một câu nói ở bàn cơm, không có dòng chữ nào, và mỗi người nhớ câu nói đó một kiểu.

Bài này không bàn chuyện chia tài sản khi vợ chồng chia tay. Nó giúp bố mẹ và hai vợ chồng làm rõ ý muốn ngay lúc trao tiền, ghi lại bằng giấy đơn giản, chuyển tiền sao cho để lại dấu vết, và nói chuyện để không bên nội bên ngoại nào cảm thấy bị đối xử khác.

Cho riêng và cho chung khác nhau ở đâu trong đời sống hằng ngày

Nếu tiền được tặng cho chung, phần tiền đó cùng căn nhà mua bằng nó là tài sản chung của vợ chồng. Hai người có quyền ngang nhau, việc bán, thế chấp nhà phải có sự đồng ý của cả hai. Đây là cách phổ biến và thường hợp ý những gia đình muốn con cái cùng xây tổ ấm.

Nếu tiền được tặng cho riêng một người, phần đó là tài sản riêng của người ấy. Nhưng thực tế ít khi gọn như vậy: căn nhà thường được mua bằng tiền bố mẹ cho cộng tiền tiết kiệm chung cộng khoản vay ngân hàng do cả hai cùng trả. Lúc đó căn nhà là một hỗn hợp, và muốn biết phần nào xuất phát từ đâu thì phải có chứng từ cho từng dòng tiền.

Điều nhiều người không để ý: khi không có gì chứng minh khoản tiền là cho riêng, luật nghiêng về coi đó là tài sản chung. Vì vậy nếu bố mẹ thật sự muốn cho riêng con mình, việc ghi lại không phải thủ tục thừa, mà là cách duy nhất để ý muốn đó được tôn trọng. Ngược lại, nếu bố mẹ muốn cho cả hai, ghi rõ "cho hai vợ chồng" cũng giúp người con dâu, con rể yên tâm rằng mình được coi là người trong nhà.

Những câu bố mẹ nên tự trả lời trước khi đưa tiền

Mình muốn cho ai? Cho con ruột hay cho cả hai vợ chồng. Không có đáp án đúng sai; đây là quyền của người cho. Điều quan trọng là bố mẹ tự rõ trong lòng trước khi nói ra.

Đây là cho hay cho vay? Nhiều gia đình đưa tiền với ý "khi nào có thì trả", nhưng không nói rõ. Nếu là cho vay, nên ghi giấy vay riêng, kể cả không tính lãi. Lẫn lộn giữa cho và cho vay là nguồn giận dỗi kéo dài nhiều năm.

Có điều kiện gì kèm theo không? Ví dụ "để ông bà về ở cùng khi già", "nhà này sau để lại cho cháu". Những mong muốn như vậy nên nói ra từ đầu. Điều kiện ràng buộc về mặt pháp lý cần soạn cẩn thận, nên hỏi người làm nghề.

Có công bằng với các con khác không? Cho một người con nhiều tiền mua nhà có thể khiến anh chị em khác chạnh lòng. Bố mẹ nên tự ghi lại đã cho mỗi con những gì, để sau này giải thích được.

Bên thông gia có góp không? Khi cả hai bên cùng góp, nên để hai gia đình biết nhau góp, kể cả không cần biết con số chính xác, để không ai nghĩ mình gánh một mình.

Ghi giấy tặng cho tiền: những dòng cần có

Với khoản tiền, giấy tặng cho không bắt buộc công chứng, nhưng nên lập thành văn bản. Một mẫu tự soạn đủ dùng gồm các ý sau (mẫu tham khảo, giá trị lớn nên để luật sư soát):

  1. Họ tên, năm sinh, số định danh cá nhân của bên cho (bố, mẹ hoặc cả hai) và bên nhận.
  2. Ghi rõ người nhận: "tặng cho riêng con là…" hoặc "tặng cho chung hai vợ chồng… và…". Đây là dòng quan trọng nhất.
  3. Số tiền bằng số và bằng chữ, hình thức trao (chuyển khoản từ tài khoản nào sang tài khoản nào, ngày nào).
  4. Mục đích nếu muốn ghi: "để góp mua căn hộ tại…". Mục đích giúp nối khoản tiền với căn nhà sau này.
  5. Câu xác nhận đây là tặng cho, không phải cho vay, bên nhận không có nghĩa vụ hoàn trả.
  6. Chữ ký bên cho, bên nhận; nếu tặng riêng thì nên có thêm chữ ký "đã biết" của người vợ hoặc chồng còn lại.

Câu "đã biết" của người còn lại rất quan trọng về mặt tình cảm lẫn chứng cứ. Nó cho thấy cả nhà cùng hiểu từ đầu, không ai bị giấu. Nếu người con dâu hay con rể không đồng ý ký, đó là tín hiệu cần nói chuyện thêm trước khi trao tiền, chứ không phải lúc để lặng lẽ làm tiếp.

Chuyển tiền thế nào để để lại dấu vết

Đưa tiền mặt trong phong bì là cách quen thuộc nhưng gần như không để lại dấu vết. Chuyển khoản tốt hơn nhiều: sao kê ngân hàng ghi ngày, số tiền, tài khoản gửi và nhận. Nếu bố mẹ muốn cho riêng, tiền nên chuyển vào tài khoản đứng tên riêng người con, và nội dung chuyển khoản ghi ngắn gọn như "bo me tang rieng con mua nha".

Bước tiếp theo hay bị đứt là khi người con chuyển tiền đó đi thanh toán. Nếu tiền nằm trong tài khoản riêng vài ngày rồi chuyển thẳng cho bên bán nhà hoặc chủ đầu tư, chuỗi chứng từ liền mạch: bố mẹ chuyển cho con, con chuyển cho bên bán, hợp đồng mua nhà ghi khoản đã thanh toán. Còn nếu tiền được gộp vào tài khoản chung, dùng chi tiêu vài tháng rồi mới mua nhà, thì gần như không tách được nữa.

Ví dụ giả định: bố mẹ chị Hà ở Thái Nguyên chuyển 500 triệu đồng vào tài khoản riêng của chị với nội dung tặng riêng. Hai tuần sau chị chuyển đúng 500 triệu từ tài khoản đó cho chủ đầu tư làm đợt thanh toán đầu. Phần còn lại của căn hộ trả bằng lương hai vợ chồng và khoản vay chung. Hồ sơ của gia đình có giấy tặng cho, hai bản sao kê, phiếu thu của chủ đầu tư; ai nhìn vào cũng thấy rõ từng nguồn.

Đứng tên nhà và nguồn tiền: bốn tình huống thường gặp

Tên trên giấy chứng nhận không tự quyết định tài sản là chung hay riêng; nguồn tiền và giấy tờ đi kèm mới là căn cứ. Bảng dưới đây giúp gia đình hình dung nên giữ gì:

Tình huốngĐiều cần giữLưu ý trong nhà
Bố mẹ cho chung, sổ ghi tên cả haiGiấy tặng cho chung, sao kêPhương án ít vướng nhất, hai người cùng quyết
Bố mẹ cho chung, sổ ghi tên một ngườiGiấy tặng cho chung, văn bản thoả thuận để một người đứng tênNgười đứng tên vẫn cần chữ ký người kia khi bán, thế chấp
Bố mẹ cho riêng toàn bộ tiền muaGiấy tặng riêng, chuỗi sao kê liền mạch, hợp đồng muaNên có văn bản hai vợ chồng xác nhận nhà là tài sản riêng
Tiền cho riêng chỉ là một phầnGiấy tặng riêng, bảng ghi từng nguồn tiền góp vào nhàCăn nhà có phần riêng, phần chung; ghi rõ ngay khi mua

Với tình huống thứ ba và thứ tư, cách xác định quyền với căn nhà có thể phức tạp, và quy định về ghi tên trên giấy chứng nhận có thể thay đổi theo văn bản hiện hành. Gia đình nên tra quy định mới nhất hoặc hỏi văn phòng công chứng trước khi ký hợp đồng mua.

Những sai lầm hay gặp khi nhận tiền của bố mẹ

Nhận tiền mặt rồi gửi vào tài khoản chung. Tiền mặt không có dấu vết nguồn, gửi vào tài khoản chung lại càng hoà lẫn. Nếu bắt buộc nhận tiền mặt, nên nộp ngay vào tài khoản riêng của người được cho, cùng ngày ký giấy tặng cho, để ngày trên giấy và ngày trên sao kê khớp nhau.

Để tiền nằm lâu rồi tiêu dần. Khoản tiền định để mua nhà nhưng nằm trong tài khoản nhiều tháng, rút ra trả học phí, sửa xe, rồi lại nạp thêm lương. Đến lúc mua nhà, không ai nói được bao nhiêu phần trăm số tiền thanh toán là tiền bố mẹ cho.

Ghi giấy nhưng không nói gì với người vợ hoặc chồng. Một tờ giấy ký lặng lẽ giữa bố mẹ và con, sau nhiều năm mới xuất hiện, dễ bị coi là chuyện sau lưng và làm tổn thương niềm tin, dù nội dung hoàn toàn hợp pháp.

Nhờ tiền bố mẹ cho để ghi tên một người cho nhanh. Ghi tên một người vì tiện thủ tục là chuyện thường gặp, nhưng nếu không có văn bản đi kèm giải thích nguồn tiền và thoả thuận đứng tên, về sau cả hai đều có thể hiểu khác nhau.

Coi giấy tờ là thứ để dành khi có chuyện. Giấy tặng cho và chứng từ nên được đưa vào sổ tài sản gia đình, hai vợ chồng cùng biết chỗ cất. Giấy tờ chỉ một người biết thì gần như vô dụng khi người đó vắng mặt.

Nói chuyện với vợ hoặc chồng và với bên thông gia

Tiền bố mẹ cho thường mang theo nhiều thứ hơn tiền: niềm tự hào, sự lo lắng, đôi khi là kỳ vọng. Người con nhận tiền nên là người nói chuyện với bố mẹ mình, còn người vợ hoặc chồng không nên phải tự đi hỏi bố mẹ chồng hay bố mẹ vợ "tiền này cho ai". Hai vợ chồng thống nhất với nhau trước về cách hiểu, rồi người con ruột chuyển lời một cách nhẹ nhàng.

Nếu bố mẹ muốn cho riêng, người con nên giải thích với vợ hoặc chồng rằng đây là ý của bố mẹ và đề nghị ghi rõ để cả hai yên tâm, không có gì phải giấu. Nếu người con muốn bố mẹ cho chung mà bố mẹ chần chừ, đừng ép tại bàn cơm; cho bố mẹ thêm thời gian và đưa lý do cụ thể, như căn nhà sẽ do cả hai cùng trả nợ.

Khi có bất đồng kéo dài giữa các thế hệ về khoản tiền này, đặc biệt là sau một thời gian dài đã sử dụng, nên ngồi lại đủ các bên, có một người lớn trung lập chủ trì, ghi biên bản những gì đã thống nhất. Nếu chuyện đã thành tranh chấp, hoặc giấy tờ liên quan tới nhà đất có giá trị lớn, bạn nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được xem hồ sơ cụ thể trước khi ký bất cứ văn bản nào.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ chuyển tiền vào tài khoản chung của hai vợ chồng thì là cho chung phải không?

Thường sẽ được hiểu theo hướng đó nếu không có văn bản nào khác. Nếu bố mẹ muốn cho riêng mà lỡ chuyển vào tài khoản chung, nên lập ngay giấy tặng cho ghi rõ ý định và có xác nhận của người còn lại, càng sớm càng tốt.

Giấy tặng cho tiền có phải nộp thuế không?

Quy định thuế thu nhập cá nhân với quà tặng phân biệt theo loại tài sản và quan hệ giữa người cho và người nhận. Với khoản tiền lớn, bạn nên tra hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế hoặc hỏi người làm nghề, không nên tự suy đoán.

Có cần công chứng giấy tặng cho tiền không?

Không bắt buộc với tiền, nhưng công chứng hoặc chứng thực chữ ký làm văn bản chắc chắn hơn về ngày lập và người ký. Với khoản tiền lớn hoặc khi gia đình có nhiều người con, nhiều gia đình chọn công chứng cho yên tâm.

Bố mẹ cho vay chứ không cho thì nên ghi thế nào?

Ghi giấy vay riêng: ai vay, số tiền, có lãi hay không, thời hạn hoặc cách trả. Nên ghi người vay là cả hai vợ chồng nếu tiền dùng cho căn nhà chung, vì cả hai cùng có trách nhiệm trả.

Đã lỡ nhận tiền từ nhiều năm trước, không có giấy gì, giờ làm lại được không?

Có thể lập văn bản xác nhận bổ sung, các bên ký với ngày thật, ghi rõ khoản tiền đã nhận vào thời điểm nào. Văn bản lập sau có giá trị thấp hơn văn bản lập đúng lúc, nhưng vẫn có ích nếu kèm sao kê cũ.

Bố mẹ hai bên góp không bằng nhau có nên ghi không?

Nên ghi trong sổ tài sản gia đình để hai vợ chồng biết nguồn gốc, nhưng không cần đem ra so sánh. Mỗi gia đình có hoàn cảnh khác; điều cần là sự biết ơn và minh bạch, không phải bảng xếp hạng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138