SanNghiep.comSản Nghiệp
Cho thuê nhà, phòng trọ, mặt bằng

Tiền cho thuê nhà trong chi tiêu gia đình: tách tài khoản, quỹ sửa chữa, phần thuế

Đưa tiền cho thuê nhà vào ngân sách gia đình: tách tài khoản, giữ tiền cọc riêng, trích quỹ sửa chữa và tháng trống, để phần thuế, phần còn lại mới chi tiêu.

Husband and wife at a kitchen table in a Thai Nguyen home dividing cash into several envelopes, a closed notebook nearby, hands in focus, faces out of frame, warm evening light

Tiền cho thuê nhà về đều mỗi tháng nên rất dễ bị coi như một khoản lương thứ hai và tiêu hết trong tháng. Nhưng tiền thuê không phải thu nhập thuần: một phần là của người thuê gửi giữ (tiền cọc), một phần phải để dành cho những lần sửa nhà sớm muộn cũng đến, một phần có thể thuộc nghĩa vụ với nhà nước, và luôn có những tháng nhà trống không có đồng nào. Gia đình nào tiêu hết tiền thuê hằng tháng thường gặp cảnh đến lúc mái dột hay người thuê dọn đi thì phải lấy tiền ăn ra bù.

Bài này đưa ra một cách chia tiền cho thuê thành các phần rõ ràng trước khi đưa vào chi tiêu chung, phù hợp với gia đình có một căn nhà hay vài phòng cho thuê. Không có lời khuyên đầu tư nào ở đây, chỉ là cách giữ cho dòng tiền của căn nhà không lẫn lộn với tiền sinh hoạt.

Tiền thuê về tay chưa phải tiền để tiêu

Hãy hình dung tiền thuê mỗi tháng như một chiếc bánh cần cắt ra trước khi ăn. Phần đầu tiên là chi phí trực tiếp của căn nhà trong tháng: nếu gia đình trả hộ tiền điện nước, phí vệ sinh, phí quản lý rồi thu lại của người thuê thì đó chỉ là tiền đi qua tay. Phần thứ hai là dự phòng sửa chữa: mọi căn nhà đều hỏng dần, chỉ không biết hỏng vào tháng nào. Phần thứ ba là dự phòng những tháng không có người thuê. Phần thứ tư là phần dành cho nghĩa vụ thuế nếu có. Phần còn lại sau bốn phần trên mới thật sự là thu nhập gia đình được dùng.

Nhiều người bỏ qua phần dự phòng vì thấy căn nhà còn mới, người thuê ổn định. Nhưng chính những năm yên ổn ấy là lúc tích luỹ dễ nhất. Đến khi người thuê dọn đi sau năm năm và căn nhà cần sơn lại toàn bộ, thay thiết bị, gia đình có sẵn một khoản thay vì phải xoay xở.

Cách nhìn này cũng giúp vợ chồng thống nhất với nhau. Khi cả hai cùng hiểu rằng mười triệu tiền thuê, ví dụ giả định, không phải là mười triệu để chi tiêu, sẽ bớt được những cuộc tranh luận kiểu "tiền thuê nhiều thế sao vẫn thiếu".

Tách một tài khoản riêng cho căn nhà

Tiền thuê đi vào một nơi riêng. Đề nghị người thuê chuyển khoản vào một tài khoản chỉ dùng cho căn nhà. Tài khoản này không dùng để chi tiêu hằng ngày, không gắn thẻ đi chợ. Sao kê của nó tự động trở thành sổ thu của căn nhà.

Chi phí của căn nhà đi ra từ đó. Sửa chữa, phí, thuế liên quan đến căn nhà đều chi từ tài khoản này. Nhìn số dư là biết căn nhà đang có bao nhiêu tiền dự phòng.

Chuyển sang chi tiêu chung theo kỳ. Mỗi tháng hoặc mỗi quý, sau khi đã trích đủ các phần dự phòng, chuyển phần còn lại sang tài khoản chi tiêu chung của gia đình. Việc chuyển theo kỳ cố định tạo thói quen, tránh rút lắt nhắt.

Tiền cọc tách hẳn. Tiền cọc của người thuê là tiền phải trả lại khi kết thúc hợp đồng, trừ khoản hư hỏng nếu có. Tốt nhất để ở một tài khoản tiết kiệm hoặc một ngăn riêng, không động vào. Tiêu mất tiền cọc rồi đến lúc trả phải đi vay là tình huống khó xử nhất của chủ nhà.

Đứng tên ai. Nếu căn nhà là tài sản chung của vợ chồng, tài khoản có thể đứng tên một người nhưng cả hai cùng xem được sao kê. Nếu là tài sản chung của anh chị em, xem cách tổ chức minh bạch giữa các đồng sở hữu.

Một cách chia tiền thuê hằng tháng

Bảng dưới là ví dụ giả định cho một căn nhà cho thuê mười triệu đồng mỗi tháng. Tỷ lệ chỉ để minh hoạ cách nghĩ; mỗi gia đình nên tự điều chỉnh theo tuổi căn nhà, tình trạng thiết bị và mức ổn định của người thuê.

PhầnVí dụ giả địnhDùng vàoKhi nào điều chỉnh
Chi phí đi qua tayTheo thực tếĐiện nước, phí nếu gia đình trả hộ rồi thu lạiMỗi tháng theo hoá đơn
Dự phòng sửa chữaKhoảng một phần mườiSơn sửa, thay thiết bị, chống thấmNhà cũ hoặc nhiều thiết bị thì tăng
Dự phòng tháng trốngKhoảng một phần mườiBù những tháng chưa có người thuêĐủ vài tháng tiền thuê thì có thể ngưng trích
Phần cho nghĩa vụ thuếTheo hướng dẫn hiện hànhKê khai, nộp thuế nếu thuộc diện phải nộpKhi quy định thay đổi
Thu nhập gia đìnhPhần còn lạiChi tiêu chung, mục tiêu tiết kiệm của gia đìnhTheo kế hoạch chung

Quỹ tháng trống có điểm dừng: khi đã đủ một khoảng tương đương vài tháng tiền thuê, có thể ngưng trích và chuyển phần đó sang thu nhập gia đình. Quỹ sửa chữa thì nên trích đều, vì căn nhà càng cũ càng tốn.

Phần dành cho nghĩa vụ thuế: hiểu nguyên lý, tra con số

Cá nhân cho thuê nhà có thể thuộc diện phải kê khai, nộp thuế đối với doanh thu cho thuê tài sản, tuỳ theo doanh thu cả năm có vượt ngưỡng do luật quy định hay không. Ngưỡng doanh thu, tỷ lệ tính, thời điểm và cách kê khai đều nằm trong các văn bản về thuế và có thể thay đổi, vì vậy bài này không nêu con số. Bạn nên tra hướng dẫn hiện hành trên trang của cơ quan thuế hoặc hỏi trực tiếp cơ quan thuế quản lý nơi có nhà.

Về mặt quản lý tiền trong gia đình, nguyên tắc đơn giản là: nếu căn nhà có thể thuộc diện phải nộp, hãy trích riêng phần ước tính ngay từ mỗi tháng nhận tiền thuê, để vào tài khoản của căn nhà. Đến kỳ kê khai, tiền đã có sẵn. Nếu cuối cùng số phải nộp ít hơn đã trích, phần thừa chuyển vào quỹ sửa chữa hay thu nhập; nếu nhiều hơn, bạn không bị động.

Lưu giữ hợp đồng thuê, chứng từ nhận tiền và giấy tờ kê khai trong hồ sơ của căn nhà. Khi cơ quan thuế hỏi, hoặc khi có thay đổi người đứng tên căn nhà, những giấy tờ này giúp mọi việc rõ ràng. Nếu gia đình có nhiều căn cho thuê hoặc nhiều người cùng sở hữu, việc ai kê khai và kê khai thế nào càng nên hỏi người có chuyên môn.

Những khoản chi hay bị quên của căn nhà cho thuê

Khi tính căn nhà đem lại bao nhiêu, nhiều người chỉ trừ chi phí sửa chữa lớn mà quên những khoản nhỏ rải rác. Cộng lại cả năm, chúng không nhỏ:

  • Sơn sửa, dọn dẹp giữa hai lượt người thuê.
  • Thay ổ khoá khi đổi người thuê.
  • Phí môi giới nếu nhờ người tìm khách.
  • Bảo dưỡng định kỳ máy lạnh, bình nóng lạnh, máy bơm.
  • Thay thiết bị hỏng do dùng lâu năm: vòi nước, bóng đèn, quạt.
  • Phí quản lý, phí vệ sinh, các khoản đóng góp khu dân cư nếu chủ nhà chịu.
  • Bảo hiểm nhà nếu gia đình mua.
  • Đi lại, thời gian của người lo việc, nhất là khi căn nhà ở xa.

Mỗi khoản nhỏ khi phát sinh nên được ghi ngay vào bảng thu chi của căn nhà kèm ảnh hoá đơn hay tin nhắn chuyển khoản, vì để cuối năm mới nhớ lại thì gần như chắc chắn bỏ sót. Ghi đủ những khoản này vào sổ của căn nhà giúp gia đình biết con số thật. Có khi tính kỹ, căn nhà đem lại ít hơn nhiều so với tưởng tượng, và đó là thông tin quan trọng khi gia đình bàn chuyện tiếp tục cho thuê hay dùng căn nhà vào việc khác.

Xem lại mỗi năm một lần

Cuối năm, vợ chồng hoặc các thành viên liên quan ngồi lại xem căn nhà cho thuê đã đi như thế nào trong năm. Các bước:

  1. Cộng tổng tiền thuê thực nhận trong năm, đối chiếu với sao kê tài khoản căn nhà.
  2. Cộng tổng chi: sửa chữa, phí, thuế, các khoản nhỏ.
  3. Xem số dư quỹ sửa chữa và quỹ tháng trống, quyết định có cần điều chỉnh mức trích.
  4. Kiểm tra tiền cọc của người thuê vẫn còn nguyên ở chỗ để riêng.
  5. Ghi kế hoạch sửa chữa năm tới và ước tính chi phí.
  6. Cập nhật sổ tài sản gia đình với các con số của căn nhà.

Buổi xem lại này cũng là dịp để hỏi câu lớn hơn: căn nhà cho thuê có còn phù hợp với kế hoạch của gia đình trong vài năm tới không. Con cái sắp trưởng thành, bố mẹ sắp nghỉ hưu, nhu cầu ở có thể thay đổi. Biết trước giúp gia đình chuẩn bị chứ không bị động.

Dùng tiền cho thuê cho mục tiêu gia đình

Sau khi đã tách đủ các phần, phần thu nhập còn lại là của gia đình, và cách dùng là quyết định riêng của mỗi nhà. Có gia đình dùng để trang trải chi phí học hành của con, có gia đình dùng cho chi phí chăm sóc bố mẹ già, có gia đình dồn vào quỹ tiết kiệm chung. Điều quan trọng không phải dùng vào việc gì, mà là cả nhà cùng biết và cùng đồng ý.

Một cách nhiều gia đình thấy hiệu quả là gắn tiền cho thuê với một mục tiêu cụ thể, thay vì để nó hoà vào chi tiêu chung. Ví dụ giả định: toàn bộ phần thu nhập từ căn nhà dùng để đóng học cho hai con. Khi tiền có tên, gia đình ít bị cám dỗ tiêu vào những thứ không định trước, và khi căn nhà trống vài tháng thì cũng biết ngay mục tiêu nào bị ảnh hưởng để điều chỉnh.

Nếu gia đình chưa chắc nên dùng khoản này cho mục tiêu nào, giữ nó ở dạng tiết kiệm an toàn trong lúc bàn bạc là đủ. Đừng vì có dòng tiền đều mà vội vay thêm, cam kết những khoản chi cố định lớn dựa trên tiền thuê, vì căn nhà có thể trống, người thuê có thể đi, và mọi kế hoạch dựa trên giả định tiền thuê luôn về đều đặn đều có rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

Tiền cho thuê nhà có nên gộp chung vào tiền chi tiêu hằng tháng không?

Không nên gộp ngay. Tách một tài khoản riêng cho căn nhà, trích các phần dự phòng sửa chữa, tháng trống và nghĩa vụ thuế trước, phần còn lại mới chuyển sang chi tiêu chung theo kỳ cố định.

Tiền cọc của người thuê có được dùng không?

Không nên. Tiền cọc là khoản phải trả lại khi kết thúc hợp đồng, chỉ trừ hư hỏng nếu có. Để riêng ở tài khoản tiết kiệm hoặc một ngăn riêng, không động vào, để không phải xoay xở khi người thuê trả nhà.

Nên trích bao nhiêu tiền thuê làm quỹ sửa chữa?

Không có con số chung. Nhiều gia đình bắt đầu với khoảng một phần mười tiền thuê và tăng lên nếu nhà cũ hoặc nhiều thiết bị. Xem lại mỗi năm dựa trên chi phí sửa chữa thực tế và kế hoạch sửa lớn sắp tới.

Cho thuê nhà có phải nộp thuế không?

Cá nhân cho thuê tài sản có thể phải kê khai, nộp thuế khi doanh thu năm vượt ngưỡng theo quy định. Ngưỡng và cách tính có thể thay đổi, nên tra hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế hoặc hỏi trực tiếp cơ quan thuế nơi có nhà.

Quỹ dự phòng tháng trống bao nhiêu là đủ?

Nhiều gia đình đặt mốc khoảng vài tháng tiền thuê. Khi quỹ đủ mốc này thì có thể ngưng trích và chuyển phần đó sang thu nhập gia đình. Nếu căn nhà khó tìm người thuê hoặc hay đổi người, nên đặt mốc cao hơn.

Có nên vay tiền dựa vào khoản tiền thuê nhà hằng tháng không?

Bài này không khuyên vay. Tiền thuê có thể gián đoạn khi nhà trống hay người thuê dọn đi, nên mọi cam kết chi cố định lớn dựa trên tiền thuê đều có rủi ro. Nếu đang cân nhắc, hãy tính kỹ cả những tháng không có tiền thuê.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138